Cũng gọi là có duyên!

Chợ Mường Than, Lai Châu là một chợ nhỏ của xã Mường Than. Chợ nằm ngay đầu đường vào bản Lẳn Giằng và bản Lẳn, tức là sát với cánh đồng Mường Than.

Về tên gọi và hành chính nơi đây hơi có sự lằng nhằng mà người địa phương khác không hiểu được nên rất dễ bị rối loạn. Nguyên là năm 2003 trở đi, cả huyện Than Uyên mới chuyển từ Yên Bái về Lai Châu. Đến 2006 thì riêng xã Than Uyên cũ do rộng quá nên được tách một phần ra thành xã mới đặt tên là xã Phúc Than.

Năm ngoái, sau đợt sáp nhập địa giới hành chính, xã Mường Than gốc được nhập vào thị trấn Than Uyên và bỏ tên Mường Than để cùng với Than Uyên cũ trở thành xã Than Uyên; còn xã Phúc Than thì được lấy lại tên Mường Than cũ để [thay thế] trở thành xã Mường Than. Vì vậy chợ Mường Than bây giờ thuộc về xã Than Uyên mới.

—

Chợ Mường Than là chợ xã, nhỏ, nhưng cái tên “Chợ Mường Than” tuy cũ kỹ mà lại có sức hấp dẫn với những người yêu thích văn hóa và phiêu lưu.

Trước cổng chợ Mường Than có 3 quầy bán thịt, cá nướng, trong đó món cá nướng thực sự rất đặc trưng Tây Bắc và ngon.

—

Vào 2/4/2023, tức là cách đây hơn 3 năm. Sáng hôm đó trời mưa phùn ẩm ướt, trời u ám, đường nhớp nháp. Chợ Mường Than vắng vẻ, vợ chồng tôi từng đến đây, có ghé vào mua một ít cá nướng ở cổng chợ sau đó mang về Hà Nội. Người phụ nữ bán hàng còn chào mời: “Lần sau đi qua đây lại vào mua ủng hộ chị nhé”. Dĩ nhiên chúng tôi cười và chỉ nói “vâng”. Bởi vì Tây Bắc quá rộng lớn, đường xá đèo dốc xa xôi, toàn phải đi vòng vèo; có thể sẽ còn đi nhiều nơi khác trong ngoài tỉnh Lai Châu nhưng để lại tới tận cổng chợ Mường Than nho nhỏ để mua cá thì chắc là chờ khá lâu nữa, hoặc sẽ là điều rất khó.

Cá nướng ở đây khá rẻ nhưng rất ngon, có vị tẩm ướp đặc trưng Tây Bắc, mang về Hà Nội thì mọi người ăn đều khen và hỏi thăm mua ở đâu.

Và sau đó, tôi cũng đi rất nhiều nơi ở Đông – Tây Bắc, nhưng đều là những đường khác, không thể chủ động vòng tới được chợ đó để mua cá “ủng hộ” cho chị chủ lần nữa.

—

Nhưng sau 3 năm 1 tháng, vào đúng hôm 30/4/2026 vừa rồi, trong một buổi chiều nắng khá đẹp khác hẳn 3 năm trước, bằng một cơ duyên khác, tôi lại ghé tới Than Uyên và vợ tôi nhắc tới chợ Mường Than và yêu cầu tới. Mới chỉ 3 năm mà đường đã rất đẹp, sạch sẽ và sầm uất hơn hẳn trước đó. Đương nhiên người bán hàng chẳng biết chúng tôi là ai mà chỉ chúng tôi nhớ tới chị. Chúng tôi nói đùa với người bán hàng rằng mình đã giữ lời hứa sau 3 năm quay trở lại mua cá cho chị và đến bây giờ mới hỏi tên của chị ta. Thì ra không phải người Thái mà là người gốc Hà Nam lên đây từ rất lâu.

—

Dĩ nhiên, tôi có nhiều lý do để trở lại Mường Than trong những dịp khác vì tôi có quen vợ chồng 1 chú em người Thái trong bản Lẳn Giẳng, lâu lâu thì anh em ghé qua nhà thăm nhau. Tuy nhiên dù sao thì có lẽ chúng tôi có duyên với Mường Than vì tuy đã đi nhiều nơi nhưng cái chợ xã Mường Than và mấy con cá nho nhỏ bằng cách nào đó cứ gây ấn tượng và được vợ chồng nhắc đến mãi mỗi khi nói về Tây Bắc.

—

Nếu không nhìn kỹ, dễ nhầm trang phục của bà chủ quầy hàng là không đổi. Kỳ thực trong bức ảnh năm 2023 chị mặc áo có họa tiết các bông hoa to; còn trong bức ảnh năm 2026 thì họa tiết chấm nhỏ. Tuy nhiên tông màu thì vẫn na ná nhau, có lẽ đó là gu của chị .