Câu chuyện của 100 người thì 95 người nói về chức quyền, tiền nong, danh hiệu.
Còn 5 người nói về học thì chưa hẳn cái học 5% đó đã là tích cực. Nhiều khi nó bị méo mó sa đà vào những mục tiêu trước mắt.
Dĩ nhiên, chúng ta có thể hiểu được, nếu thấy rằng nhận thức có thể phân chia ra nhiều tầng như sau:
– Tầng 1, tầng u mê, vô tri, ở bậc thấp nhất của nhận thức, không biết học để làm gì nên coi thường việc học.
– Tầng 2, tâng sinh tồn, mới chỉ nhìn được bản năng sinh tồn ở bậc tương đối thấp, biết được học để kiếm sống, nên chỉ dừng lại ở vài kỹ năng đủ sống và vui cái vui luẩn quẩn trong đó.
– Tầng 3, tầng vị thế, hình thức, phù hợp với con người chưa giác ngộ, mới ở bậc làng nhàng, dung tục, hiểu được học để làm ông chủ, làm quan, cho nên lao vào tìm những cái gì nói tới làm giàu hoặc thăng chức để học.
– Tầng 4, tầng thẩm mỹ, ở mức nhận thức cao, hiểu được học để tốt đẹp hơn, để vui vẻ hơn, sống cân bằng, hạnh phúc hơn cho nên học những thứ nghệ thuật hoặc những cái giúp giải tỏa năng lượng, để biết cách hưởng thụ cuộc sống. Tầng này nhận thức của con người mới là trau truốt cái tôi chứ chưa vượt qua cái tôi được.
– Tầng 5, tầng giác ngộ, ở mức độ thấu triệt bản chất cuộc sống, nhận ra rằng học chính là để làm người, tức là vượt qua giới hạn tầm thường của cái tôi. Khi ấy sẽ học chỉ đơn giản để hiểu biết, để nhận ra bản chất sự vật hiện tượng, để thêm kiến thức, để nhận thức sâu sắc hơn; học cách cống hiến, phụng sự; thậm chí không học cách hưởng thụ mà học cách tiết giảm nó, chia sẻ và cho đi vật chất.
—
Hầu hết người chúng ta gặp, thậm chí những người “hiếu học” thì vẫn chỉ ở tầng nhận thức thứ 3, mới chỉ nghĩ ra rằng học là để giành được chức tước hoặc vị thế xã hội mà thôi. Họ không hiểu bản chất của quan niệm “học để làm người” là gì? vì đồng nhất mặt sinh học của “loài người” với mặt xã hội của “con người” nên cứ thắc mắc tại sao sinh ra đã là loài người rồi mà vẫn phải học để được “làm người”? Làm người có mang ra để “ăn” được không, có “sướng” hơn quyền và tiền không?
Leave a Reply